Günümüzde en çok kullanılan veya en çok ilgi çeken frekans bandları:

• FM radyo bandı
• CB (citizen band) Halk bandı
• VHF iletişim bandı
• UHF iletişim bandı

Herhangi iki parça teli ya da metal çubuğu radyo veya telsiz cihazına bağlamakla anten yapıldığı sanılır, az çok bir yerler dinlenebilir ama olay tam anlamıyla TARZANca halledilmiştir. Aslında hesap olayı hiçte karmaşık değildir. Aşağıda izah edildiği gibi çok pratik bir hesabı vardır.

λ = 300 / frekans

Burada lambda dalga boyu, 300 sabit sayı ve frekans çalışılacak yada dinlenecek istasyonun frekansıdır. 300 de nereden çıktı diyecekseniz, radyo dalgalarının boşlukta yayılma hızıdır ve ışık hızına eşit olduğu kabul edilir . 300 X 106 m / saniye şeklinde ifade edilir. Böylece metre olarak dalga boyu bulunmak istendiğinde 300ü MHZ olarak frekansa bölmek yeterli olacaktır. Örnek:  100 Mhz den yayın yapan bir FM istasyonu için anten hesabı :

λ = 300 / 100 şeklinde olup netice 3 m. olarak bulunur.

Bu tam dalga uzunluğu olup pratikte 1 / 4 λ yani çeyrek dalga ölçülerinde yapılır. 3m / 4 olunca 0.75m lik iki parça tel veya metal çubuk edinmek ve araya plastik, polietilen, vb. yalıtkan bir izolatör bağlantısıyla iş büyük ölçüde halledilmiş olur. FM istasyonları yatay polaritede yani yere paralel formatta yayın yaptıkları için bizde iki baca arası veya iki komşu balkon arasına yatay olarak gerdirmeliyiz. Bu durumda, ayakta dik durup kollarımızı aynı doğrultuda sağa ve sola yere tam paralel olarak açtığımızda ki gibi bir şekil ortaya çıkacak olup, yüz ve başımızın arkası istikametlerinden en güçlü sinyaller, her iki taraftaki parmak uçları istikametinden ise en zayıf sinyal alımı gerçekleşir. Dolayısıyla dinlenecek istasyon istikametine antenin her iki kolu paralel olduğunda en yüksek seviyede sinyal alınır.

Çok fazla radyo istasyonunun olduğu bazı bölgelerde yayın karışmaları sıkça rastlanan bir durumdur. Bu gibi durumlarda yönlü (direktiv, tevcihli) anten çoğu zaman çözüm olmuştur. Bu tür antenlere YAGİ dizisi denir. Aşağıda tarafımdan denenmiş ve mükemmel netice alınmış FM radyo

bandında çalışan 6 elemanlı yagi anten ölçüleri ve yapımı anlatılacaktır. Bu tür bir antene neden ihtiyaç duyulsun, kuvvetlendiriciyi bağladımmı iş bitti diyenler .... Kırk ton su deposu ve mükemmel hidroforu olup da  suyu olmayanlardır ..... Günümüzde ister TV ister FM radyo yayınlarının alımında kurulacak sistemlerin tesisinde göz önünde bulundurulması gereken en önemli husus çok elemanlı yagi anten,yüksek kaliteli kablo kaliteli metal ekranlama faktörü yüksek splitter ve konnektör kullanmaktır. VE olabildiğince kuvvetlendirici kullanılmamalıdır. Şayet kuvvetlendirici kullanmak zorunlu ise  sadece çalışılan bandları kuvvetlendiren yapıda olmalıdır. Örnek olarak sadece FM bandında yayın alınacaksa 47~855 Mhz de çalışan bir ampli koyduğunuzda ortalık fena halde karışır, o halde yapmamız gereken sadece FM bandı için yapılmış bir ampli kullanmaktır.

Açıklamalar:

İniş kablosu : Radyo(Tuner) anten giriş empedansı 300 Ω ise dengeli paralel hat ile doğrudan bağlantı yapılır. Kablo her 60-70 cm. de bir tur kendi etrafında çevrilerek inilir. 75 Ω ise araya bir empedans çevirici (BALUN) koymak gerekir. BALUN empedans transformasyonu yapan bir elemandır, çeşitli oranlarda yapılır, burada 1/4 oranında ki bizim konumuzdur. Şemadaki anten empedansı 300 Ω dur oysa son yıllarda yapılan müzik seti tuner radyo gibi cihazların anten girişleri 75 Ω dur. Antenimiz 102-103 Mhz frekansına göre hesap edilmiştir  ve tam uyumlu olması bakımından balunda yine bu frekanslar göz önünde bulundurularak hesaplanacaktır. Aşağıda balun hesabı ve yapımı verilmektedir.

I = λ / 2 X 0.7

I   balun için kesilecek kablo boyu

λ : dalga boyu

0.7 : sabit sayı(oran)

önceki formülle dalga boyu bulunur bu formülde yerine konulur.

I = 2.94 / 2 X 0.7 = ~103cm.

VHF - UHF - CB ANTENLERİ :

Yukarıdaki bilgiler ışığında vhf , uhf , cb (halk bandı) telsizler yada dinleme cihazları içinde alıcı verici  anteni hesap etmemiz ve yapmamız mümkündür. Bu frekanslarda vertikal (dikey) polarite büyük çoğunlukla kullanıldığından bizde bu duruma uygun tarif veriyoruz. Her 3 tariftede hesap ve uygulama kolaylığı bakımından çeyrek dalga dikey anten  verilmiştir, her 3 antende 3 veya 4 radyalli yapılabilir.Yine her 3 antende şekilde gösterildiği gibi en az 3m. borunun ucuna bağlanmalı ve bu boruyla radyalin yaptığı açı 45 derece olmalıdır.Bu açı empedans tutması için önemlidir.Bu durumda yani açı 45 derece  olduğunda istenen 50 ohm empedans sağlanmış olur. Dikkat edilmesi gereken önemli bir hususta bu antenleri  vericianteni olarak kullanmak isteyenlerin SWR (geri dönen dalga oranı) ayarını yapmadan mandala basmamalarıdır.Zira yüksek SWR cihazın çıkış transistörünü yakacaktır.

Bir dikey λ/4 anteninin ışıma diyagramı aşağı yukarı bu şekildedir.

Bu groundplane antenine 50 Ω'luk bir kablo doğrudan bağlanabilir.

SWR,  SWR-METRE adı verilen bir cihazla ölçülür, kısaca anten empedansı ve boyunun ince ayarıdır denilebilir.

NOT: SWR ile ilgili bilgiler yakında ilave edilecek ve swr metre şemasıda verilecektir.

ANTEN ÖLÇÜLERİ:

vhf :   λ = 300 / 145 ~ 2.069 m./ 4 = ~ 0,52 m.

bunu radyal boyu kabul ederiz canlı yani radyatör için ise 0,52m çarpı 0.95eşittir 0,49m. elde ederiz. Buradaki 0.95katsayısı radyo dalgasının metal üzerinde(alüminyum) havaya göre daha hızlı hareket etmesi sebebiyle tasbit edilmiş sabit bir orandır ve her metale göre değişkenlik arz eder.

uhf : λ = 300 / 450 = 0.67m / 4 = 0.1675m ~16.75 cm

radyal boyu canlı için 0.95 = 15.91cm radyatör boyu.

cb(halk bandı 27 mhz.): λ = 300 / 27.205mhz.(C bandı kanal 20) =11.027m./ 4 = 2.757m. radyal boyu X 0.95 = 2.62m radyatör boyu.

Tüm antenlerde RG 213 kablo ile bağlantı yapılması önemle tavsiye edilir. Bahsi geçen tüm tarifler denenmiş ve yeterli test sonuçları alınmıştır. Bu konudaki sorulara mutlaka cevap verilecektir. Burada anlatılanlar öncelikle orta ve lise seviyesinde olup bu konulara yeni başlamış gençleri hedef almaktadır. İleri seviyede bilgisi olanların sayfamıza yapacağı katkılar memnuniyetle karşılanacaktır.

Yakında ilave edilecek konular:

• SWR nedir  ve SWR metre yapımı
• 5/8 lambda vhf anten
• uhf tv için: kanal grup ve kanal anteni ölçü ve yapım